SaoChep.comSao Chép
Văn bản tiếng Việt và chuẩn bị tệp

Văn bản pháp luật, định nghĩa, thuật ngữ trích nguyên văn bị báo trùng thì sao

Trích điều luật, định nghĩa chuẩn hay thuật ngữ nguyên văn bị báo trùng là bình thường. Việc của bạn là trình bày đúng trích dẫn, trích vừa đủ và có phân tích riêng.

A Vietnamese law student studies at a long reading room table with thick closed legal volumes stacked beside her, green shaded lamp glowing, late afternoon, wide angle from the side

Trích điều luật, định nghĩa chuẩn trong giáo trình hay thuật ngữ pháp lý nguyên văn mà bị phần mềm báo trùng là chuyện bình thường: những đoạn đó buộc phải giống nguồn từng chữ, nên máy tô màu là đúng. Điều cần làm không phải là đổi chữ cho khác, mà là trình bày như trích dẫn (ngoặc kép hoặc đoạn trích riêng, ghi rõ tên văn bản và điều khoản), trích vừa đủ phần cần dùng, và có phân tích của riêng bạn đi kèm.

Bài này dành cho sinh viên luật, hành chính, kinh tế, người viết báo cáo có dẫn văn bản pháp luật hay định nghĩa chuẩn. Phần dưới nói vì sao không được diễn giải lại câu chữ pháp luật, cách trình bày để báo cáo dễ đọc, khi nào tỷ lệ trùng do trích dẫn trở thành vấn đề, và một lưu ý lớn: phải trích từ văn bản đang có hiệu lực.

Vì sao câu chữ pháp luật phải giữ nguyên

Mỗi chữ trong một điều luật có giá trị pháp lý. Đổi “phải” thành “nên”, “và” thành “hoặc”, “trong thời hạn” thành “sau khoảng” là đổi nghĩa của quy phạm. Diễn giải lại một điều luật bằng lời của mình để giảm tỷ lệ trùng vì thế không chỉ vô ích mà còn có hại: bạn đang trình bày sai nội dung pháp luật, và hội đồng ngành luật sẽ coi đó là lỗi chuyên môn nặng hơn mọi con số.

Định nghĩa chuẩn trong giáo trình, tiêu chuẩn kỹ thuật, khái niệm đã được thống nhất trong ngành cũng tương tự. Người đọc chờ đợi thấy đúng câu chữ đó, kèm nguồn, để biết bạn đang dựa vào cách hiểu nào. Một định nghĩa “tự chế” lại cho khác chữ làm người đọc phân vân bạn có hiểu sai khái niệm không.

Thuật ngữ pháp lý như tên các loại hợp đồng, tên chủ thể, tên thủ tục là những cụm cố định. Chúng xuất hiện ở hàng nghìn tài liệu, nên phần mềm khớp là đương nhiên.

Trình bày trích dẫn để báo cáo dễ đọc

Dùng ngoặc kép hoặc đoạn trích riêng. Trích ngắn trong câu thì đặt trong ngoặc kép. Trích dài thì tách thành đoạn riêng, thụt lề theo quy định trình bày của trường. Nhiều phần mềm nhận diện được ngoặc kép và đoạn trích để loại trừ khỏi tỷ lệ khi người kiểm bật tuỳ chọn đó.

Ghi rõ nguồn ngay tại chỗ. Tên văn bản, điều, khoản, điểm; với giáo trình là tác giả, năm, trang theo chuẩn trích dẫn nơi nhận bài yêu cầu. Nguồn rõ giúp người chấm đối chiếu nhanh đoạn tô màu với nguồn được báo.

Trích đúng phần cần dùng. Nếu chỉ phân tích một khoản, đừng dán cả điều. Nếu chỉ cần một vế, có thể trích vế đó và dùng dấu lược theo quy ước. Trích thừa làm tỷ lệ tăng vô ích và làm bài nặng nề.

Không trộn lời mình vào trong ngoặc kép. Phần trong ngoặc kép phải đúng nguyên văn. Lời giải thích của bạn đặt ngoài ngoặc. Trộn lẫn khiến người đọc không biết đâu là luật, đâu là cách hiểu của bạn.

Khi nào trích dẫn trở thành vấn đề

Trích dẫn hợp lệ không có nghĩa là trích bao nhiêu cũng được. Một bài mà phần lớn là các điều luật dán nối tiếp nhau, mỗi điều chỉ kèm một câu giới thiệu, là bài thiếu phần phân tích. Hội đồng không trừ điểm vì tỷ lệ trùng của bạn cao, mà vì bài không có gì của bạn.

Dấu hiệu cần xem lại: một chương mà phần trích chiếm phần lớn dung lượng; chuỗi trích dẫn liền nhau không có đoạn bình luận nào xen giữa; đoạn trích dài mà phần phân tích phía sau chỉ nhắc lại nội dung vừa trích. Ở những chỗ đó, hãy rút gọn trích dẫn về phần thật sự cần, và viết thêm phân tích: quy định này giải quyết vấn đề gì, áp dụng vào tình huống của đề tài ra sao, có điểm nào còn tranh luận, có khác gì so với quy định trước đây.

Một số trường có quy định riêng về tỷ lệ trích dẫn hoặc yêu cầu báo cáo trùng lặp tính cả phần trích. Hãy đọc quy định hiện hành của cơ sở đào tạo để biết bài của bạn được đánh giá theo cách nào.

Phân biệt ba loại đoạn khớp trong bài có dẫn luật

Khi đọc báo cáo của một khoá luận ngành luật giả định, bạn sẽ gặp ba loại đoạn khớp. Mỗi loại một cách xử lý.

Loại đoạn khớpNguồn thường được báoCách xử lý
Nguyên văn điều luật có ngoặc kép, có nguồnTrang đăng văn bản pháp luật, các luận văn khác cùng tríchGiữ nguyên; ghi chú là trích dẫn khi giải trình
Nguyên văn điều luật không có ngoặc képNhư trênThêm ngoặc kép, ghi nguồn; nếu là ý thì diễn giải kèm nguồn
Phần bình luận, phân tích giống luận văn khácLuận văn, bài báo cùng đề tàiĐây là phần cần viết lại bằng phân tích của mình và ghi nguồn ý đã mượn

Loại thứ ba nguy hiểm nhất vì dễ bị lẫn trong đám màu của loại thứ nhất. Đề tài pháp luật thường có nhiều luận văn đi trước, và câu bình luận hay của người khác rất dễ chui vào bài của mình qua sổ ghi chép.

Trích từ văn bản đang có hiệu lực

Một lỗi khác hẳn chuyện trùng lặp nhưng hay đi cùng: trích điều luật từ một luận văn cũ hoặc trang tổng hợp, mà văn bản đó đã được sửa đổi, thay thế hoặc hết hiệu lực. Báo cáo có thể ghi bài của bạn trùng với luận văn khoá trước ở đúng đoạn trích luật, và khi đối chiếu, người chấm phát hiện bạn trích bản cũ. Lúc đó vấn đề không còn là tỷ lệ trùng mà là bạn không kiểm nguồn gốc.

Thói quen đúng là luôn trích từ văn bản gốc trên nguồn chính thức, kiểm tình trạng hiệu lực tại thời điểm viết, ghi rõ văn bản nào, sửa đổi bổ sung bởi văn bản nào nếu có. Từ năm 2025 hệ thống hành chính địa phương được tổ chức lại theo hai cấp, nhiều văn bản về tổ chức bộ máy, địa giới, thủ tục đã thay đổi; đề tài liên quan cần đặc biệt chú ý.

Bài trên site không tư vấn nội dung pháp luật. Nếu đề tài của bạn đụng tới một quy định mà bạn không chắc cách hiểu hay tình trạng hiệu lực, hãy hỏi người hướng dẫn, tra văn bản hiện hành trên nguồn chính thức, hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn khi cần một ý kiến chuyên môn.

Đề tài so sánh quy định cũ và mới

Nhiều khoá luận ngành luật, hành chính chọn đề tài so sánh quy định trước và sau khi sửa đổi. Loại đề tài này buộc phải trích song song hai phiên bản của cùng một điều, nên phần trích có thể chiếm dung lượng lớn và tỷ lệ trùng cao hơn hẳn đề tài khác. Điều đó không sai, nhưng cần trình bày khéo để báo cáo phản ánh đúng.

Cách gọn là đặt hai phiên bản trong một bảng hai cột, ghi rõ tên văn bản và điều khoản ở đầu mỗi cột, rồi viết phần so sánh, đánh giá bên dưới bằng đoạn văn của bạn. Chỉ trích những khoản có thay đổi; với khoản giữ nguyên, nói một câu là đủ. Phần đánh giá nên trả lời: thay đổi giải quyết vướng mắc gì, ảnh hưởng tới ai, còn khoảng trống nào.

Khi nộp, nói trước với người hướng dẫn rằng đề tài có nhiều trích dẫn song song, và hỏi cách nơi nhận xử lý phần trích trong tỷ lệ. Chủ động nói trước bao giờ cũng tốt hơn bị hỏi sau. Trường hợp phân vân về cách hiểu một quy định mới, đừng tự suy diễn trong bài; hãy dặn người đọc tra văn bản hiện hành và hỏi người có chuyên môn.

Trình tự xử lý một chương nhiều trích dẫn

Áp dụng cho chương cơ sở pháp lý, chương tổng quan quy định trong luận văn, khoá luận, báo cáo thực tập ngành luật hoặc hành chính.

  1. Liệt kê mọi đoạn trích văn bản pháp luật trong chương, kèm tên văn bản và điều khoản.
  2. Kiểm từng văn bản còn hiệu lực không, có sửa đổi không, và cập nhật nếu cần.
  3. Với mỗi đoạn trích, hỏi: mình phân tích phần nào; cắt bỏ phần không phân tích.
  4. Đặt ngoặc kép hoặc định dạng đoạn trích theo quy định trình bày; ghi nguồn đầy đủ.
  5. Sau mỗi đoạn trích, viết ít nhất một đoạn bình luận của mình: ý nghĩa, áp dụng, điểm còn vướng.
  6. Đem kiểm trùng, đọc báo cáo theo ba loại đoạn khớp ở bảng trên.
  7. Ghi lại danh sách đoạn trích dẫn để giải trình nếu hội đồng hỏi về tỷ lệ.

Danh sách ở bước cuối rất hữu ích: khi được hỏi vì sao chương hai trùng nhiều, bạn chỉ ra ngay đoạn nào là trích dẫn luật, từ văn bản nào, kèm báo cáo đã đánh dấu.

Không chỉ ngành luật

Những nguyên tắc trên áp dụng cho mọi bài có trích nguyên văn bắt buộc: báo cáo kỹ thuật trích tiêu chuẩn, bài y học trích định nghĩa của tổ chức chuyên môn, bài kinh tế trích cách tính một chỉ số chính thức, bài văn học trích đoạn tác phẩm. Ở mọi ngành, đoạn trích là chất liệu, phần của bạn là cách dùng chất liệu đó.

Với văn bản hành chính trong cơ quan, như tờ trình, báo cáo, việc dẫn nguyên văn quy định là đúng thể thức. Nếu cơ quan có dùng phần mềm so văn bản để kiểm tài liệu nội bộ, phần trích quy định trùng là chuyện đương nhiên và không cần xử lý.

Người hướng dẫn và hội đồng có kinh nghiệm luôn phân biệt được trích dẫn với sao chép. Điều làm họ khó chịu không phải đoạn luật bị tô màu, mà là đoạn bình luận của người khác đứng trơ trọi không nguồn giữa các đoạn luật.

Câu hỏi thường gặp

Trích nguyên văn điều luật có bị coi là đạo văn không?

Không, nếu bạn đặt trong ngoặc kép hoặc định dạng đoạn trích và ghi rõ tên văn bản, điều khoản. Đó là trích dẫn hợp lệ. Phần mềm vẫn tô màu vì chữ giống nguồn, nhưng người chấm hiểu đó là trích dẫn.

Có nên diễn giải lại điều luật bằng lời mình để giảm trùng không?

Không nên diễn giải lại câu chữ của quy phạm để thay thế cho nguyên văn, vì dễ làm sai nghĩa pháp lý. Bạn có thể trích nguyên văn rồi giải thích bằng lời mình ở đoạn tiếp theo. Giải thích là phần phân tích, không thay cho trích dẫn.

Tỷ lệ trùng cao vì trích luật nhiều thì giải trình thế nào?

Chuẩn bị danh sách các đoạn trích kèm tên văn bản và điều khoản, đánh dấu chúng trên báo cáo, và hỏi xem nơi nhận có cho loại trừ trích dẫn không. Đồng thời rà lại xem có đoạn trích thừa nào cắt được và đã đủ phân tích chưa.

Trích điều luật từ luận văn khác có được không?

Không nên. Hãy trích từ văn bản gốc trên nguồn chính thức, vì luận văn khác có thể trích bản cũ hoặc trích sai. Trích qua trung gian còn làm bài bị báo trùng với luận văn đó và lộ ra việc bạn không kiểm nguồn gốc.

Làm sao biết văn bản pháp luật mình trích còn hiệu lực?

Tra văn bản trên nguồn chính thức của cơ quan nhà nước, xem phần tình trạng hiệu lực và các văn bản sửa đổi, thay thế. Nếu không chắc cách hiểu hoặc tình trạng hiệu lực, hỏi người hướng dẫn hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Định nghĩa trong giáo trình bị báo trùng có cần sửa không?

Không cần đổi chữ nếu bạn trích đúng nguyên văn trong ngoặc kép và ghi nguồn. Định nghĩa chuẩn cần giữ nguyên để người đọc biết bạn dựa vào cách hiểu nào. Phần cần là của bạn nằm ở đoạn giải thích, so sánh các định nghĩa phía sau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138