SaoChep.comSao Chép
Văn bản tiếng Việt và chuẩn bị tệp

Chuẩn bị tệp Word trước khi kiểm tra trùng lặp: bỏ gì, giữ gì, lưu định dạng nào

Trước khi kiểm trùng: giữ đủ nội dung bài và trích dẫn, bỏ vết sửa, ghi chú, chữ ẩn, thống nhất phông Unicode, lưu đúng định dạng nơi nhận yêu cầu. Danh sách từng bước.

A Vietnamese female master student at a home desk by a window organizes her thesis on a laptop, a highlighter and sticky notes beside her, gentle morning light, three quarter view

Trước khi kiểm tra trùng lặp, tệp Word cần giữ đủ nội dung thật của bài (kể cả trích dẫn và danh mục tài liệu tham khảo, trừ khi nơi nhận quy định khác), bỏ những thứ không phải bài như vết sửa chưa chấp nhận, ghi chú bên lề, chữ ẩn, đoạn nháp bỏ dở, và được lưu đúng định dạng mà phần mềm hoặc nơi nhận yêu cầu, thường là tệp soạn thảo hoặc PDF có chữ thật. Phông chữ phải là Unicode thống nhất.

Chuẩn bị tệp cẩn thận giúp tỷ lệ trùng phản ánh đúng bài, báo cáo dễ đọc, và tránh phải trả thêm lượt kiểm vì tệp lỗi. Phần dưới đi theo thứ tự: đọc quy định, làm sạch, kiểm phông, xử lý phần đầu và phần cuối bài, chọn định dạng lưu, đặt tên và giữ bản gốc. Tên menu trong phần mềm soạn thảo khác nhau theo phiên bản, bạn đối chiếu với phiên bản mình đang dùng.

Đọc quy định của nơi nhận bài trước tiên

Mỗi trường, khoa, tạp chí có hướng dẫn riêng về việc kiểm trùng: kiểm toàn văn hay chỉ phần thân, có loại trừ trích dẫn và tài liệu tham khảo không, có tính trang bìa, lời cam đoan, phụ lục không, nộp định dạng gì, dung lượng tối đa bao nhiêu. Những điều đó quyết định bạn được bỏ gì và phải giữ gì.

Nếu tự kiểm trước khi nộp chính thức, hãy chuẩn bị tệp đúng như khi nộp, để con số bạn thấy gần với con số hội đồng sẽ thấy. Tự kiểm một phiên bản đã cắt bớt rồi yên tâm là cách chắc chắn để bất ngờ vào phút cuối.

Nếu quy định không nói rõ, hỏi người hướng dẫn hoặc phòng phụ trách. Một câu hỏi ngắn tiết kiệm được nhiều lần kiểm lại. Đừng tự suy ra quy định từ lời truyền miệng của khoá trước, vì quy định có thể đã thay đổi.

Những thứ cần làm sạch khỏi tệp

Vết sửa chưa chấp nhận. Nếu bạn hoặc người hướng dẫn bật chế độ theo dõi thay đổi, trong tệp có thể còn cả câu cũ đã xoá lẫn câu mới. Một số phần mềm kiểm trùng đọc cả hai, làm bài dài ra và có thể báo trùng ở chỗ bạn đã sửa. Hãy xem lại từng thay đổi, chấp nhận hoặc từ chối hết, rồi tắt chế độ theo dõi.

Ghi chú bên lề. Lời nhận xét của người hướng dẫn, ghi chú tự nhắc của bạn đôi khi chứa cả đoạn trích nguồn để đối chiếu. Xoá hết ghi chú trong bản đem kiểm, giữ một bản có ghi chú riêng để làm việc tiếp.

Chữ ẩn và đoạn nháp. Đoạn bạn tạm giấu bằng định dạng chữ ẩn, đoạn để màu nhạt định bỏ, phần dán tạm cuối tệp để tham khảo là thứ hay bị quên. Phần mềm có thể vẫn đọc chúng. Bật chế độ hiển thị ký tự ẩn để soát, xoá hẳn những gì không thuộc bài.

Dữ liệu cá nhân trong thuộc tính tệp. Thuộc tính tệp có thể ghi tên người tạo, tên máy, thời gian sửa. Không ảnh hưởng tỷ lệ trùng, nhưng nếu tải lên dịch vụ ngoài, bạn có thể muốn dọn thông tin này bằng chức năng kiểm tra tài liệu của phần mềm soạn thảo.

Những thứ phải giữ, đừng cắt để giảm tỷ lệ

Có người cắt bớt phần tổng quan, xoá đoạn trích dẫn hay bỏ danh mục tài liệu tham khảo khỏi bản đem kiểm để con số thấp hơn, rồi nộp bài đầy đủ. Đây là cách làm có hại: bản kiểm không khớp bản nộp, và nhiều nơi đối chiếu số trang, mục lục giữa báo cáo kiểm trùng và bài nộp. Phát hiện ra lệch là có chuyện phải giải trình.

Phần trích dẫn có ngoặc kép và ghi nguồn là hợp lệ; nếu nơi nhận cho loại trừ trích dẫn, việc loại trừ được làm bằng tuỳ chọn trong phần mềm hoặc do người kiểm thực hiện, không phải bằng cách xoá khỏi tệp. Danh mục tài liệu tham khảo cũng vậy: hầu hết phần mềm có tuỳ chọn bỏ qua phần này.

Nguyên tắc dễ nhớ: bản đem kiểm phải là bản bạn sẽ nộp, chỉ khác ở những thứ không phải nội dung bài như vết sửa và ghi chú. Mọi khác biệt khác cần có lý do và được nơi nhận cho phép.

Phông chữ, bảng mã và các ký tự đặc biệt

Phần này ảnh hưởng trực tiếp tới việc phần mềm có đọc đúng bài của bạn hay không.

  • Chọn toàn bộ văn bản, kiểm ô phông chữ: chỉ nên có một hoặc hai phông Unicode theo quy định trình bày, không có phông kiểu cũ.
  • Tìm và chuyển mọi đoạn dán từ nguồn ngoài về cùng dạng Unicode dựng sẵn.
  • Thống nhất dấu ngoặc kép, dấu gạch ngang; không bắt buộc cho kiểm trùng nhưng giúp báo cáo sạch.
  • Công thức gõ bằng trình soạn công thức có thể bị phần mềm bỏ qua hoặc đọc thành chuỗi lạ; không cần sửa, nhưng biết để đọc báo cáo.
  • Ký hiệu đặc biệt, chữ Hy Lạp trong thuật ngữ nên dùng ký tự thật, không dùng phông ký hiệu kiểu cũ.

Bài riêng trên site về lỗi bảng mã tiếng Việt có các phép thử nhanh để nhận ra tệp đang lẫn dạng chữ. Làm bước này một lần trước khi kiểm là đủ, miễn sau đó bạn không dán thêm chữ từ nguồn ngoài mà không chuẩn hoá.

Hộp văn bản, chữ trong hình và đầu trang chân trang

Phần mềm kiểm trùng trích chữ từ tệp theo cách riêng, và những vùng chữ “lơ lửng” hay bị đọc sai thứ tự hoặc bị bỏ qua. Hộp văn bản đặt cạnh hình, chú thích dạng khung, sơ đồ vẽ bằng hình có chữ bên trong là ví dụ điển hình. Nếu các vùng này chứa nội dung quan trọng, hãy chuyển về đoạn văn thường trong thân bài khi có thể.

Chữ nằm trong ảnh, ví dụ sơ đồ chụp từ sách, không được đọc. Đây không phải cách hợp lệ để “giấu” đoạn trùng: hình lấy từ nguồn khác vẫn phải ghi nguồn ở chú thích hình, và dồn nội dung chữ vào hình để tránh kiểm trùng bị coi là gian lận. Bài viết về bảng biểu, công thức và chú thích hình trên site nói kỹ hơn.

Đầu trang và chân trang, ví dụ tên trường, tên đề tài lặp lại mỗi trang, có thể bị một số phần mềm đọc nhiều lần. Thường không làm tỷ lệ sai đáng kể, nhưng nếu thấy báo cáo tô màu lặp lại ở đầu mỗi trang, bạn đã biết lý do.

Lưu định dạng nào

Định dạng nộp do nơi nhận quy định. Khi được chọn, bảng dưới giúp bạn hiểu ưu nhược của từng loại với việc kiểm trùng.

Định dạngƯu điểmLưu ý
Tệp soạn thảo dạng mớiPhần mềm trích chữ dễ, giữ cấu trúc đoạn, đề mụcSoát vết sửa, ghi chú, chữ ẩn trước khi lưu
Tệp soạn thảo dạng cũMở được ở máy cũMột số phần mềm đọc kém; nên lưu sang dạng mới
PDF xuất từ phần mềm soạn thảoGiữ bố cục cố định, khó bị sửaKiểm chép thử một đoạn ra xem chữ có vỡ không
PDF tạo từ máy quét hoặc ảnhKhông có ưu điểm cho kiểm trùngPhải nhận dạng chữ và soát trước, xem bài riêng về PDF scan
Văn bản thuầnPhần mềm đọc chắc chắnMất định dạng, đề mục, bảng; chỉ dùng khi được yêu cầu

Khi xuất PDF, chọn tuỳ chọn nhúng phông nếu phần mềm có, để chữ hiển thị đúng ở máy khác. Sau khi xuất, mở lại PDF, tìm thử vài từ có dấu và chép thử một đoạn ra nơi khác để chắc chắn lớp chữ đúng.

Danh sách soát cuối cùng

Chạy qua danh sách này ngay trước khi bấm tải lên. Mất khoảng mười lăm phút với một luận văn dài.

  1. Đã đọc quy định của nơi nhận về phạm vi kiểm, định dạng, dung lượng.
  2. Đã chấp nhận hoặc từ chối hết vết sửa, tắt theo dõi thay đổi, xoá ghi chú.
  3. Đã bật hiển thị ký tự ẩn và xoá chữ ẩn, đoạn nháp, phần dán tạm.
  4. Phông chữ thống nhất, không còn đoạn bảng mã cũ.
  5. Bản đem kiểm khớp bản sẽ nộp: số chương, mục lục, số trang.
  6. Đặt tên tệp rõ ràng theo quy định, không dấu nếu hệ thống yêu cầu, có ngày hoặc số phiên bản.
  7. Đã lưu một bản gốc riêng, không ghi đè, kèm ngày giờ.

Sau khi có báo cáo, lưu báo cáo cùng thư mục với đúng tệp đã đem kiểm. Khi cần giải trình vì sao tỷ lệ đổi giữa hai lần, cặp tệp và báo cáo này là bằng chứng rõ nhất.

Giữ kín bản thảo khi kiểm thử

Một số dịch vụ kiểm trùng lưu bài được tải lên vào kho so sánh của họ. Nếu bạn kiểm thử bản nháp ở dịch vụ đó, rồi sau này trường kiểm bản chính thức ở cùng hệ thống, bài của bạn có thể bị báo trùng với chính bản nháp. Trước khi kiểm, đọc kỹ tuỳ chọn lưu bài và chọn không lưu nếu được.

Với luận văn có số liệu chưa công bố, thông tin người tham gia khảo sát, tài liệu nội bộ của cơ quan nơi bạn thực tập, cân nhắc che hoặc thay bằng mã trước khi tải lên dịch vụ ngoài, và hỏi người hướng dẫn về quy định bảo mật số liệu. Chuẩn bị tệp không chỉ là chuyện kỹ thuật, còn là chuyện trách nhiệm với những người đã cung cấp thông tin cho bài của bạn.

Nếu trường đã cấp cho bạn một lượt kiểm qua hệ thống chính thức, hãy hỏi trước xem lượt đó có lưu bài vào kho không và kho đó dùng cho những ai. Biết trước giúp bạn chọn đúng thời điểm kiểm: kiểm bản gần cuối trên hệ thống chính thức, còn các bản nháp sớm thì tự soát bằng cách đọc và đối chiếu nguồn.

Câu hỏi thường gặp

Có nên xoá danh mục tài liệu tham khảo trước khi kiểm trùng không?

Không nên tự xoá. Hầu hết phần mềm có tuỳ chọn bỏ qua danh mục tài liệu tham khảo, và việc loại trừ là quyền của nơi kiểm theo quy định. Xoá khỏi tệp làm bản kiểm không khớp bản nộp, có thể phải giải trình.

Vết sửa chưa chấp nhận có làm tăng tỷ lệ trùng không?

Có thể, vì một số phần mềm đọc cả câu cũ đã xoá lẫn câu mới. Đoạn bạn đã sửa vẫn có thể bị báo trùng từ phiên bản cũ. Hãy chấp nhận hoặc từ chối hết thay đổi và tắt chế độ theo dõi trước khi kiểm.

Nên nộp kiểm bằng tệp Word hay PDF?

Theo quy định của nơi nhận. Nếu được chọn, tệp soạn thảo dạng mới hoặc PDF xuất từ phần mềm soạn thảo đều được, miễn chữ bên trong là chữ thật. Tránh PDF tạo từ máy quét, vì phần mềm không đọc được chữ trong ảnh.

Chuyển nội dung vào hình ảnh có giúp tránh kiểm trùng không?

Phần mềm không đọc chữ trong ảnh, nhưng cố tình đưa đoạn trùng vào hình để né kiểm thường bị coi là gian lận. Người chấm vẫn đọc thấy nội dung, và hình lấy từ nguồn khác vẫn phải ghi nguồn. Đừng làm cách này.

Kiểm thử bản nháp ở dịch vụ ngoài có ảnh hưởng gì không?

Có thể, nếu dịch vụ đó lưu bài vào kho so sánh. Khi kiểm bản chính thức trên cùng hệ thống, bài của bạn có thể bị báo trùng với bản nháp của chính mình. Đọc kỹ tuỳ chọn lưu bài trước khi kiểm thử.

Chuẩn bị tệp trước khi kiểm mất bao lâu?

Với một luận văn đã viết xong, soát theo danh sách mất khoảng mười lăm tới ba mươi phút, lâu hơn nếu tệp có nhiều đoạn bảng mã cũ hoặc vết sửa. Làm một lần cẩn thận nhanh hơn nhiều so với kiểm lại vì tệp lỗi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138